Παρασκευή, 7 Νοεμβρίου 2014

Άτιμο: «Το Τίμημα της Ανισότητας»
του οικονομολόγου Παναγιώτη (Τάκη) Κ. Μυλωνά
Έχοντας διαβάσει το -500 σελίδων- βιβλίο, του -κατόχου ΝΟΜΠΕΛ Οικονομίας,2001- Joseph EStiglitz, με τίτλο: «Η Μεγάλη Αυταπάτη», αναρωτήθηκα για το πώς: δεν συμβούλευσε εύστοχα και τον δικό μας Γ.Α.Π. (τον Γ. Α. Παπανδρέου), ο οποίος τον είχεορίσει ως έναν απ’ τους συμβούλους του.
Με το βιβλίο, «Η Μεγάλη Αυταπάτη», ο Νομπελίστας Stiglitz, κατέθετε αναλυτικά -για χώρα προς χώρα, με παρρησία κι αυτοκριτική διάθεση- την 7ετή εμπειρία του για την παγκόσμια οικονομία (ως πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών Συμβούλων του προέδρου Κλίντον κι ως επικεφαλής των οικονομολόγων της «Παγκόσμιας Τράπεζας»)Στο βιβλίο αυτό ο Stiglitzεξομολογούταν την διαπίστωσή του, πως: το Δ.Ν.Τ. και οι άλλοι μείζονες θεσμοί, ...
έθεταν τα συμφέροντα της «Γουόλ Στριτ» και των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, υπεράνω των καλώς εννοούμενων συμφερόντων των φτωχότερων εθνών, παίζοντας πάντα με «σημαδεμένη οικονομική τράπουλα»Με εύλογο λοιπόν το ενδιαφέρον μου για τις απόψεις του Stiglitzαξιοποίησα τις προσφορές της εφημερίδας «Ημερησία» -στις κυκλοφορίες της, στις 18 και 25 Οκτώβρη του 2014- και απέκτησα το δίτομο νεότερο βιβλίο του -Copyright 2012- με τον τίτλο: «Το Τίμημα της Ανισότητας».
Στο νεότερο αυτό βιβλίο του, ο Stiglitz -μέσα από ένα κατακλυσμό πληροφοριών και στατιστικών στοιχείων- κατέδειξε πως: η ανισότητα των εισοδημάτων στο δυτικό κόσμο γιγαντώνεται ολοένα και εμποδίζει την ανάπτυξη. Αναφέρεται σε αυτό ότι: «τοπλουσιότερο 1% του πληθυσμού, στις ΗΠΑ, απολάμβανε το 65% της αύξησης των εισοδημάτων πριν από την κρίση του 2008 και βαίνει ολοένα αυξανόμενο αυτό σήμερα». Καιεπίσης, πως: «η διχασμένη -απ’ την αυξανόμενη οικονομική ανισότητα- κοινωνία του σήμερα, θέτει σε κίνδυνο το μέλλον όλων μας». Στο έργο αυτό του Stiglitz καταδεικνύεται,εξάλλου, πως: η αύξηση της ανισότητας φέρνει αρνητική επίδραση στη λειτουργία τηςδημοκρατίαςτης δικαιοσύνης και της οικονομίας, παρ’ ότι, ορισμένοι «ημιμαθείς» -ή ακραίων συντηρητικών αντιλήψεων- το αρνούνται. Ενδεικτικά παραθέτει κάποια απτάπαραδείγματα των ισχυρισμών του: όπως εκείνο της μεγάλης οικονομικής κρίσης του 1929 (όπου, η ανισότητα -τότε εκεί- έφτανε σε τόσο ανησυχητικά επίπεδα, ώστε βάσιμα ναθεωρείται ως αίτιο της κρίσης)αλλά κι αυτό, της πρόσφατης παγκόσμιας οικονομικής αστάθειας. Παραδείγματαπου σχετίζονταν στενά -ως συμπτώματα ασθένειας- με τη διογκούμενη και σήμερα ανισότητα. Άλλωστε κι η Βραζιλία -λέει ο συγγραφέας- η οποίαείχε ένα από τα υψηλότερα επίπεδα ανισότητας στο κόσμο, στην δεκαετία του 1990,συνειδητοποίησε τους κινδύνους τηςτόσο ως προς τον κοινωνικό και πολιτικό διχασμόπου υφίστατο, όσο και τις αρνητικές προοπτικές που είχε η οικονομική της μεγέθυνση και πρόλαβε να διορθώσει κάπως την κατάστασηΈτσι, με την κυβερνητική πολιτική του προέδρου της Λούλα ντα Σίλβα, μέσα από την αύξηση των κοινωνικών δαπανών, κυρίως,περιόρισε την πείνα και τη φτώχεια στη χώρα και ενίσχυσε την οικονομική της μεγέθυνση.
Η μεγέθυνση της οικονομίας, διεθνώς, ήταν πάντα εντονότερη σε περιόδους όπου η ανισότητα βρισκόταν σε χαμηλότερα επίπεδα και μειωνόταν όταν η ανισότητα αυξανόταν.Κι αυτό ίσχυε όχι μόνο για τις μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δεκαετίες, αλλά και για τη δεκαετία του 1990. Η οικονομική ανάπτυξη διευρύνθηκε περισσότερο όπου υπήρξεμεγαλύτερη οικονομική ισότητα. Εκείοι λεγόμενοι συντελεστές «Gini», διαμορφώνονται σε τιμές που είναι κατώτερες του 0,3 του σχετικού δείκτη. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται, η Σουηδία, η Νορβηγία και η Γερμανία. Ενώ οι πιο άνισες κοινωνίες έχουν συντελεστές «Gini» που είναι από 0,5 και πάνω. Τέτοιες τιμές παρουσιάζονται σε πολλές χώρες της Αφρικής, χωρίς να εξαιρείται απ’ αυτές κι η Ν. Αφρική, παρά την κατάργηση του «άπαρτχάιτ», καθώς και της Λατινικής Αμερικής, που αποτελούν περιπτώσεις διχασμένωνκαι δυσλειτουργικών κοινωνιών και με σοβαρές αγκυλώσεις στην οικονομία. Σήμερα,όμως η ανισότητα αυξήθηκε και λόγω της «παγκοσμιοποίησης», αφούη στενή συνεργασίατων οικονομιών της υφηλίου έκανε περισσότερο ατιθάσευτες τις δυνάμεις της αγοράς.Έτσι, παρά την μείωση του κόστους, στις μεταφορές κι επικοινωνίες και την μείωση των φραγμών στο εμπόριο, που προκάλεσε η «παγκοσμιοποίηση», αυτή συνέβαλε και στη διόγκωση της ανισότητας διεθνώς, μέσα από το «ντάμπιγκ» που -αντικειμενικά- επέβαλεστο εργατικό κόστος. Ο ιδιαίτερος τρόπος που διαχειριστήκαμε την «παγκοσμιοποίηση» την κατέστησε «ασύμμετρη απειλή» που μας οδήγησε σε μεγαλύτερη μείωση των μισθών, επειδή ελαχιστοποιήθηκε η διαπραγματευτική δύναμη των εργαζομένων κι αυτό οφείλεται-εν μέρει- στο ότι: αυτό το πλουσιότερο 1% του πληθυσμού, επιδίωξε να είναι έτσι τα πράγματα, συμπεραίνει -σε ελεύθερη απόδοση- κι ο συγγραφέας.
Ωστόσο, αν τα συμπεράσματα αυτά ισχύουν για όλο τον κόσμο, ισχύουν και για τη χώρα μας. Κι εμείςπου συρθήκαμε στην άβυσσο της πιο αιμοβόρας οικονομικής ύφεσης, παγκοσμίως, μένουμε άφωνοι θεώμενοι την πιο εκρηκτική χρεοκοπία μας. Μια Χρεοκοπία στην οποία μας έριξαν τα πεπραγμένα μιας κλεπτοκρατίας που ακόμα μας εμπαίζει κι η οποία διεύρυνε κατακόρυφα την προϋπάρχουσα οικονομική ανισότητά μας. Αφού διένειμετις δανειακές συμβάσεις («Μνημόνια») που υπόγραψε με σαφή διάκριση: γι’ άλλους τα προϊόντα των δανείων (Τράπεζες, ημέτερους κ.λπ.) και για άλλους τις υποχρεώσεις και τα βάρη τους. Αφού άλλωστε, όχι μόνο δεν αντικαταστήσαμε ακόμα το πολιτικό προσωπικό και τους πολιτικούς φορείς που μας έφεραν στην κρίση, αλλά καρκινοβατεί -χωρίς τέλος- η κάθαρση κι εξακολουθούν να απουσιάζουν οι έλεγχοι των λαθροχειριών, όπως είναι και οι έλεγχοι: λίστας «Λανγκάρτ», «Λιχνεστάιν», «Λουξεμβούργου», «Ακινήτων του Λονδίνου»,«OFF SHORE» εταιρειών κ.λπ., ενώ αντίθετα, αυξήσαμε την κοινωνική ανισότητα και μέσα στην κρίση. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό του πληθυσμού κάτω του «ορίου φτώχειας», αυξήθηκε: από 20,1% το 2008, σε 35,8% το 2011. Μεγάλη αύξηση παρουσίασε, επίσης, στην ίδια αυτή περίοδο, τόσο ο δείκτης «Gini», όσο κι η σχέση του εισοδήματος και η απόσταση, που χωρίζει: το 20% του πλουσιότερου πληθυσμού, από το 20% του φτωχότερου. Και πλέον αυτών. Στην πρώτη σελίδα του οικονομικού ένθετου της «Καθημερινής», 2 - 11ου - 2014, συναντά κανείς τις ακόλουθες εντυπωσιακές πληροφορίες, τις οποίες -με τη σχετική ανάλυσή τους- αναδημοσιεύει στο άρθρο του ο Κώστας Καλλίτσης. Πρόκειται για τα αποτελέσματα πολύ πρόσφατων ερευνών - μελετών, από δύο Γερμανικά Ιδρύματα. Το ένα είναι το «Bertelsmann», ο μεγαλύτερος γερμανικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός που δραστηριοποιείται στα ΜΜΕ, με 105.000 εργαζόμενους. Πριν λίγες μέρες δημοσιοποίησε τα αποτελέσματα της έρευνάς του, για την κοινωνική δικαιοσύνη στις 28 χώρες της Ε.Ε. Στο άρθρο του αυτό ο Κ. Καλλίτσης σημειώνει: «Το λιγότερο εντυπωσιακό στοιχείο είναι η κατάταξη της χώρας μας στην χειρότερη θέση. Είναι 28η στη γενική κατάταξη, 25η στην αντιμετώπιση της φτώχειας, 28η στην παροχή ίσων ευκαιριών εκπαίδευσης, 28η στην πρόσβαση στην αγορά εργασίας, και πρώτη στους μακροχρόνια ανέργους και την ανεργία των νέων, 28η στην κοινωνική συνοχή, 25η στην ισοκατανομή των εισοδημάτων, 24η στην πρόσβαση στην περίθαλψη και 28η στη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών. Ζούμε σε βάρος των παιδιών μας, χωρίς πολιτικές στήριξης στο ξεκίνημά τους, καταστρέφοντας το περιβάλλον που θα ζήσουν, δεν επενδύουμε στην έρευνα, κληροδοτούμε κι ένα τεράστιο χρέος. Αλλά η έρευνα δεν έγινε για την Ελλάδα, έγινε για την Ευρώπη.» Το άλλο είναι το Ίδρυμα «Friedrich Ebert», με σχέσεις με το συγκυβερνών κόμμα (SPD), του οποίου η προχθεσινή δημοσίευση μιας τεκμηριωμένης μελέτης του, εισηγείται την καθιέρωση του κατώτερου μισθού σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες, το ύψος του οποίου θα ανέλθει -σταδιακά- στο 60% του μέσου εθνικού μισθού. Διότι σήμερα -όπως αναφέρει η μελέτη- οι κατώτατοι μισθοί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες είναι τόσο χαμηλοί, ώστε δεν αποτρέπουν την φτώχεια λόγω εισοδήματος. Κι όπως υποσημειώνει σχετικά ο Κ. Καλλίτσης: «Με βάση τα στοιχεία του ΟΟΣΑ (2012), ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα καλύπτει το 43% του μέσου εθνικού μισθού και η χώρα μας κατατάσσεται στις τελευταίες ευρωπαϊκές θέσεις»…
_  
1