Παρασκευή, 25 Δεκεμβρίου 2015

«ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ»:
το επικυρίαρχο καθεστώς των 5 Ηπείρων

του οικονομολόγου, Παναγιώτη (Τάκη) Κ. Μυλωνά
Η «Παγκοσμιοποίηση» είναι ήδη μια πραγματικότητα, που μας επηρεάζει καθοριστικά.
Ως αμφιλεγόμενη έννοια σήμερα, η «Παγκοσμιοποίηση», εμπεριέχει ακόμα, τόσο τη ρομαντική τηςεκδοχή, καθώς υπονοεί: τη συναδέλφωση των λαών όλου του κόσμου, όσο και το λεγόμενο «Παγκόσμιο Χωριό»,της «διαδικτυακής» επικοινωνίας όλων μας.
Αλλά σύμφωνα με τον ορισμό, τον οποίο μας δίνει το «Δ.Ν.Τ.» -και τον οποίο βρήκαμε στο διαδίκτυο-«Παγκοσμιοποίηση» είναι: «η διαδικασία εκείνη που δίνει έμφαση στην αλληλεξάρτηση των χωρών -παγκόσμια- μέσω του αυξανόμενου όγκου και ποικιλίας των διεθνών συναλλαγών, αγαθών και υπηρεσιών, της ελεύθερης ροής των κεφαλαίων και της γρήγορης και ευρείας διαχείρισης της τεχνολογίας».
Η «Παγκοσμιοποίηση» όμως, δεν είναι μόνο αυτό. Είναι ένα ιδιαίτερα περίπλοκο σύμπλεγμα φαινομένων και σχέσεων. Έτσι, σύμφωνα και με έναν άλλο ορισμό, του Ισμαήλ Σαρίφ, είναι: «η παγκόσμια διαδικασία ομογενοποίησης τιμών, προϊόντων, απολαβών εργασίας, τόκων και κερδών». Επί μέρους πτυχές της είναι: η βιομηχανική, η χρηματοπιστωτική, η πολιτική, της πληροφόρησης και η πολιτιστική «Παγκοσμιοποίηση».
Η «Παγκοσμιοποίηση» είναι, πια, μια απτή καθημερινότητα, που αφορά στον «μεταμοντέρνο κόσμο» που βιώνουμε σήμερα. Τον κόσμο της «τρίτης βιομηχανικής επανάστασης»... Τον κόσμο που ανατρέπει τις παραδοσιακές οικονομικές θεωρίες και μας εισάγει -βίαια- σε μια νέα εποχήΣτην εποχή που μας φέρνει μπροστά σε νέες ανισότητες, ανταγωνισμούς και διακρίσεις και σε νέες αναζητήσεις, προσεγγίσεις κι αναγνώσεις τουπαγκόσμιου σκηνικού. ...Όπου, η διαπάλη για τη διανομή και αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου, του «διεθνούς καταμερισμού της εργασίας», αλλά και για τη συγκέντρωση και τη συγκεντροποίηση του κεφαλαίου ή ακόμα καιγια το σφετερισμό των οικονομικών ή κοινωνικών ωφελημάτων που φέρνουν οι νέες τεχνολογίες, ως προϊόντα της πανανθρώπινης διάνοιας -και τα οποία μάλιστα, ως προϊόντα της, θα έπρεπε να ανήκουν σ’ όλη την Ανθρωπότητα, χωρίς αποκλεισμούς- διεξάγεται, πλέον, χωρίς κανόνες, αρχές κι αξίες. Διεκπεραιώνεται  δε, με ξέφρενους ρυθμούς αλλαγών σε όλους τους τομείς. Με μεθυστικές προσδοκίες από ορισμένους, αλλά και με ιλιγγιώδεις φόβους, από άλλους, για τις ήδη υφιστάμενες ή και τις επαπειλούμενες συνέπειές της. Τη σημερινή«Παγκοσμιοποίηση», την επισφραγίζει, καθοριστικά, η επικυριαρχία των διεθνών πολιτικοοικονομικών κέντρων (του Δ.Ν.Τ., του Π.Ο.Ε. κ.λπ.), που εφαρμόζουν τις οικονομικές πολιτικές του
«νεοφιλελευθερισμού»Μονεταρισμού») στα προγράμματά τους και οι οποίες, ιδεολογικά, στηρίζονται στις «οικονομικές καινομισματικές θεωρίες», που επικεντρώνονται περισσότερο στην «προσφορά», κατά τον «ελεύθερο ανταγωνισμό»των δυνάμεων της αγοράς (του «Νόμου, Ζήτησης & Προσφοράς»).
Αλλά, από πού μας ήλθε αυτή -η «γνωστή - άγνωστη»- που μας τυραγνάΠοιός την έφερε ως εδώ, άραγε;Και πώς έφθασε παντού, σήμερα, ώστε να αποτελεί -πια- το επικυρίαρχο καθεστώς των 5 Ηπείρων;
Ας επιχειρήσουμε μια -επιγραμματική έστω- προσέγγιση στα ερωτήματα αυτά.
Η «Παγκοσμιοποίηση» εκπονήθηκε από τους παράγοντες που διαμόρφωσαν τις πρόσφατες κοσμογονικές εξελίξεις και τους «συγγραφείς» - συντελεστές της πρόσφατης παγκόσμιας ιστορίας. Ακολούθησε, χρονικά και κάλυψε το «κενό» που άφησε η κατάρρευση του πρώην «Ανατολικού Συνασπισμού» κι η πτώση του «τείχους» στο  Βερολίνο. [Ξεκίνησε μόλις μια δεκαετία μετά, από τη στιγμή που ο πρώην «Ανατολικός Συνασπισμός», ήταν στο απόγειο της ανάπτυξής του (το 1980) και διεκδικούσε την υπεροχή και την επικράτησή του, σε πλανητικό επίπεδο. Ήλθε ως κατάληξη του «ανταγωνισμού των υπερδυνάμεων» και ως το αποτέλεσμα της λεγόμενης -δήθεν- «ειρηνικής συνύπαρξης» ή «μαχητικής συνύπαρξης» (κατά τον Α. Παπανδρέου), αλλά και της «ισορροπίας τρόμου» στους πυρηνικούς εξοπλισμούς. Οι «Πέρσινγκ 2 και Κρουζ» -από τη μια πλευρά- και οι «SS 20», από την άλλη, που ήταν τα «όπλα και σύμβολα τρόμου», στην «ημερήσια διάταξη» της αναμέτρησης των υπερδυνάμεων και στην παγκόσμια σκακιέρα επικράτησης του ισχυρότερου. Ο «Πόλεμος των Άστρων», του Ρέηγκαν και το πρόγραμμα «ENERGA», της -τότε- Σοβιετικής Ένωσης, ήταν τα «μακριά δόρατα» στον ανταγωνισμό τους, αλλάκατέληξαν να γίνουν και η «Αχίλλειος πτέρνα» του Μπρέσνιεφ. Αφού αυτά, αφορούσαν, τον αγώνα δρόμου της ολοσχερούς επικράτησης -στο περιβάλλον διάστημα της γης- του ενός, επί του άλλου. Κι ενώ, το πρόγραμμα, του «Πολέμου των Άστρων», αποσκοπούσε στην «στρατηγική», του «πρώτου πυρηνικού πλήγματος», στον αντίπαλο.Το άλλο πρόγραμμα «ENERGA», της Σ.Ε., βασιζόταν στην υπεροχή της στον τομέα της πυραυλικής τεχνολογίας. Και το οποίο αποσκοπούσε -σε πρώτη φάση- στην εγκατάσταση «δορυφορικών κατόπτρων», για μεταφορά ενέργειας, με ακτινοβολία, από τα μεγάλα κοιτάσματα υδρογοναθράκων της Σιβηρίας και τη συλλογή, μεταφοράκαι διανομή, με αυτά, στη Δυτική Ευρώπη. Και σε επόμενη φάση, αφορούσε, τη περισυλλογή και της ηλιακής ενέργειας, με τα εξελιγμένα, πλέον, «δορυφορικά κάτοπτρα» και τη διανομή της, στην ενεργειακά πενόμενη Δύση. Με τελικό της σκοπό, την οικονομική και λειτουργική εξάρτηση της Δύσης και την παγκόσμια επικράτηση της Σ.Ε.. Όμως, τα κοστοβόρα αυτά προγράμματα των υπερδυνάμεων, χρηματοδοτούνταν: για μεν τις Η.Π.Α., από τη διάχυση, διάδοση και πώληση, στην «ελεύθερη αγορά», ορισμένων χρηστικών προϊόντων, ως καταναλωτικών, εξ εκείνων που παράχθηκαν απ’ τις νέες τεχνολογίες των οπλικών αυτών προγραμμάτων, για δε την -τότε- Σ.Ε., απότα έσοδα των πωλήσεων, σε υψηλές τιμές, του πετρελαίου και φυσικού αερίου της, στη Δυτική Ευρώπη. Η κίνηση «ΜΑΤ», για την οικονομική ασφυξία κι ανατροπή της Σ.Ε., προήλθε από μια -κάθετη και διαρκείας-πτώση των διεθνών τιμών πετρελαίου, η οποία προκλήθηκε από την υπερπαραγωγή πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, η οποία έριξε τις τιμές, σε επίπεδα που «φλέρταραν», πλέον, έως και με τα 10 Δολάρια το Βαρέλιπετρελαίου. (Μικρογραφία της αναμέτρησης -με όπλο το πετρέλαιο- διεξάγεται και σήμερα, σε βάρος της Ρωσίας)].
Η «Παγκοσμιοποίηση», επομένως, ήλθε, με την ίδια τη φορά της τεχνολογικής εξέλιξης και τη δυναμικήτης κατάληξης των γεωπολιτικών στρατηγικών που ανέπτυξαν οι υπερδυνάμειςΚι ανεξάρτητα αν επηρεάστηκε κι από την θεωρία του «μονεταρισμού», ήλθε με το «όχημα» που κατασκεύασε η «Silicon Valley» της Καλιφόρνιαςκαι με το «αεροσκάφος» του «Internet». Το ίδιο εκείνο, με το οποίο «μετανάστευσε» και η «εργατική τάξη» από τη Δύση στην Ανατολή (κυρίως στην Κίνα). Κι εκεί, δεν «πήγε στον Παράδεισο»όπως έλεγε -στον τίτλο της- ηομώνυμη ταινία, αλλά εργάζεται σκληρά στην Κίνα, στην Ινδία και στις άλλες χώρες του λεγόμενου  BRIC(Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα). Αφού και το «παγκόσμιο εργοστάσιο του σήμερα», εκεί μετατέθηκε
Η «Παγκοσμιοποίηση» λοιπόν, που διαπλέκει την επιστήμη, με τα γεωπολιτικά συμφέροντα των παλαιών, με τις νέες ανερχόμενες δυνάμεις, βρίσκεται υπό συνεχή αναδιαμόρφωση, καθώς εμπεριέχει μια διαρκή διαπάλη για ένα νεότερο «διεθνή καταμερισμό της εργασίας» και του πλούτου, καθώς περικλείει στρατηγικές για τηνπαγκόσμια επικυριαρχία των δυνάμεων που ανταγωνίζονται, με παλιούς και νέους παίκτες και πρωταγωνιστές.
Όσον δε αφορά στη στενή οικονομική διάσταση της «Παγκοσμιοποίησης», αναφέρουμε πως, ενώ αυτήήδη προκάλεσε -πράγματι- μια αύξηση της αξίας του προϊόντος της παγκόσμιας παραγωγής, έως και 100 τρισεκατομμύρια δολάρια, επέφερε όμως, ταυτόχρονα, έως και πενταπλάσιας αξίας εισοδηματικές μετατοπίσεις, κυρίως σε βάρος της Ευρώπης και υπέρ των «BRICS».
Ωστόσο σήμερα, λόγω του χαρακτήρα της, της «νεοφιλελεύθερης» (μονεταριστικής) «παγκοσμιοποίησης»,η ανισότητα -στον πλανήτη- αυξήθηκε, αφού, η στενή αυτή συνεργασία των οικονομιών της υφηλίου έκανε περισσότερο ατιθάσευτες τις δυνάμεις της αγοράς. Έτσι, παρά τη σημειωθείσα μείωση του κόστους, στις μεταφορές κι επικοινωνίες και στην μείωση των φραγμών στο εμπόριο, που προκάλεσε, αυτή συνέβαλε στη διόγκωση της ανισότητας διεθνώς, μέσα από το «ντάμπιγκ» που -αντικειμενικά- επέβαλε στο εργατικό κόστος. Ο ιδιαίτερος τρόπος που λειτούργησε, η «παγκοσμιοποίηση», την κατέστησε «ασύμμετρη απειλή» για τις ανθρώπινες κοινωνίες. Άμεση παρενέργειά της ήταν, η μεγαλύτερη δυνατή μείωση μισθών που σημειώθηκε ποτέ, λόγω τηςελαχιστοποίησης της διαπραγματευτικής δύναμης των εργαζομένων που επέφερε. Κι όπως αναφέρει, στην βιβλιογραφία του, ο Νομπελίστας οικονομολόγος, του 2001, Joseph EStiglitz, –ερμηνεύοντας την«Παγκοσμιοποίηση»- «συνέβηκαν έτσι τα πράγματα, επειδή, το πλουσιότερο 1% του πληθυσμού γηςαυτό επιδίωξε,αυξάνοντας τις κοινωνικές ανισότητες, την περιουσία και τα εισοδήματά του, τα οποία ήδη σήμερα- ξεπερνούν το 50% του παγκόσμιου Α.Ε.Π. και το οποίο βαίνει διαρκώς αυξανόμενο»
Παράλληλα όμως, αυτή η «διεθνοποίηση των αγορών», υπό τους όρους του διεθνούς -χωρίς άλλα κριτήρια- χαμηλότερου κόστους παραγωγής, δεν «ασιατοποιεί», απλώς, τις εργασιακές σχέσεις, αλλά υποσκάπτει και αυτό ακόμα το «αξιακό υπόβαθρο» του πολιτισμού στο δυτικό κόσμο. Ένα πολιτιστικό υπόβαθρο που ήταν βασισμένο, κυρίως, στο διαφωτισμό, τον κοινοβουλευτισμό, καθώς και στις ιδέες και αξίες: της ισότητας, αδελφότητας και δικαιοσύνης (κατάλοιπο, εμπέδωση και εξέλιξη των ιδεωδών της «Γαλλικής Επανάστασης»), οι οποίες δίνουν ακόμα, πνοή και νόημα στον πολιτισμό μας.
Ο δε χρηματιστηριακός καπιταλισμός που αναπτύσσεται στην «Παγκοσμιοποίηση», στοχεύει να μειώσει την ισχύ κάθε Κράτους και να το θέσει υπό την οικονομική κηδεμονία των ισχυρότερών του, δημιουργώντας σε αυτά μορφές παράλληλης διακυβέρνησης. Συγχρόνως όμως, η ένταση του παγκόσμιου αυτού ανταγωνισμού, μετατρέπεται στην πιο «σκούρα» πλευρά του καπιταλισμού και της «εκμετάλλευσης του ανθρώπου απ΄ τον άνθρωπο». Ανεπαίσθητα, λοιπόν, ο υπάρχων οικονομικός ανταγωνισμός, μεταλλάσσεται, πλέον, σε μια ακραία επιθετική τακτική οικονομικού πολέμου και σε ένα εγγενές στοιχείο της «νέας παγκόσμιας τάξης πραγμάτων».
Συνεπώς, η «Παγκοσμιοποίηση» σήμεραείναι εκείνη που εξωθεί, όχι μόνο σε οικονομικό, αλλά, σε κοινωνικό και περιβαλλοντικό «damping» (στην επιθετική εκείνη οικονομική τακτική, της επιβολής χαμηλών «στάνταρ», στο κόστος παραγωγής, στη διαβίωση των ανθρώπων και στην προστασία του περιβάλλοντος, μεαντικειμενικό σκοπό, την οικονομική κυριαρχία των ιδιοκτητών των μονοπωλίων). Οι επιθετικές αυτές τακτικές του «damping», ενώ άλλοτε -ως επιθετική τιμολογιακή τακτική, οικονομικής επικράτησης, σε άλλες αγορές- κρινόταν, ως άδικες και παράνομες, σήμερα επιβάλλονται «νόμιμα» και χωρίς αντίσταση, στο όνομα του -πάση θυσία- χαμηλότερου κόστους παραγωγής, που προωθούν οι λεγόμενοι «φονταμεταλιστές των αγορών»
Τέτοιες είναι οι εξελίξεις που εγκυμονούνται με την «Παγκοσμιοποίηση», οι οποίες και γεννούν: είτεαισιόδοξες προσδοκίες, για ορισμένους, είτε και γεωπολιτικούς κραδασμούς, νέες αστάθειες και σφοδρούς -εκτός ελέγχου- ανταγωνισμούς, σε άλλους. Και η έκβασή τουςθα ενεργοποιήσει -με τη σειρά μας- νέες τεράστιες αναταραχές, ανατροπές ή και επαναστάσεις, για το καλύτερο ή για το χειρότερο όλων μας  
                                                                    ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ
1